Πώς αποκτά κάτι αξία;
Σκέψου το νερό, τον χρυσό ή ένα εισιτήριο. Είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά μπορούν να θεωρούνται πολύτιμα επειδή κάποιος τα χρειάζεται, τα χρησιμοποιεί ή θέλει να τα αποκτήσει. Η αξία δεν εξαρτάται μόνο από το αν κάτι μπορούμε να το αγγίξουμε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ψηφιακό αντικείμενο έχει αξία. Χρειάζεται να υπάρχει λόγος για τον οποίο άνθρωποι το θεωρούν χρήσιμο και είναι διατεθειμένοι να το ανταλλάξουν με κάτι άλλο.
Τι προσφέρει το Bitcoin;
Το Bitcoin επιτρέπει τη μεταφορά bitcoin μεταξύ ανθρώπων μέσω ενός ανοιχτού δικτύου, χωρίς να απαιτείται μια κεντρική τράπεζα να εγκρίνει κάθε συναλλαγή. Οι συμμετέχοντες μπορούν να ελέγχουν δημόσια τους βασικούς κανόνες λειτουργίας του.
Για ορισμένους ανθρώπους έχουν σημασία η δυνατότητα αυτοφύλαξης, η αποστολή αξίας σε άλλες χώρες και το ότι το σύστημα δεν εξαρτάται από μία μόνο εταιρεία. Η χρήση του όμως απαιτεί προσοχή: υπάρχουν προμήθειες, τεχνικές δυσκολίες και κίνδυνος απώλειας πρόσβασης.
Γιατί μετρά η περιορισμένη προσφορά;
Οι σημερινοί κανόνες του Bitcoin περιορίζουν τη συνολική έκδοση σε περίπου 21 εκατομμύρια bitcoin. Κανένας miner ή διαχειριστής δεν μπορεί απλώς να δημιουργήσει όσα επιπλέον bitcoin θέλει χωρίς να παραβιάσει αυτούς τους κανόνες.
Η προβλέψιμη προσφορά είναι μία από τις ιδιότητες που κάποιοι εκτιμούν. Όμως η σπανιότητα από μόνη της δεν αρκεί: κάτι μπορεί να είναι σπάνιο και παρ’ όλα αυτά να μην το χρειάζεται κανείς.
Γιατί παίζει ρόλο το δίκτυο και η αποδοχή;
Ένα σύστημα πληρωμών γίνεται πιο χρήσιμο όταν υπάρχουν άνθρωποι, εφαρμογές και υπηρεσίες που μπορούν να το χρησιμοποιούν. Στο Bitcoin, ανεξάρτητοι κόμβοι ελέγχουν τους κανόνες και οι miners ανταγωνίζονται για την προσθήκη νέων blocks.
Αυτό το δίκτυο δεν εγγυάται μια συγκεκριμένη τιμή. Εξηγεί όμως γιατί το Bitcoin είναι κάτι περισσότερο από έναν αριθμό σε μια εφαρμογή: υπάρχουν κανόνες που μπορούν να επαληθευτούν και μια πραγματική υποδομή που λειτουργεί γύρω τους.
Αφού δεν το εγγυάται κάποια τράπεζα, τι το στηρίζει;
Το Bitcoin δεν αποτελεί απαίτηση απέναντι σε μια κεντρική τράπεζα και δεν υπόσχεται ότι θα ανταλλαγεί με μια σταθερή ποσότητα ευρώ ή χρυσού. Η λειτουργία του βασίζεται σε λογισμικό, κρυπτογραφία, κοινούς κανόνες και ανθρώπους που επιλέγουν να τους ακολουθούν.
Αυτό είναι ταυτόχρονα χαρακτηριστικό και περιορισμός: δεν υπάρχει οργανισμός που εγγυάται την αγοραστική του δύναμη ή επιστρέφει τα χρήματα όταν χαθεί ένα ιδιωτικό κλειδί.
Αξία και τιμή είναι το ίδιο;
Όχι. Όταν βλέπεις μια τιμή BTC σε ευρώ, βλέπεις πόσο συμφωνούν εκείνη τη στιγμή να πληρώσουν αγοραστές και πωλητές σε μια συγκεκριμένη αγορά. Η τιμή μπορεί να αλλάζει πολύ γρήγορα, ακόμη κι αν οι τεχνικοί κανόνες του Bitcoin δεν έχουν αλλάξει.
Η χρησιμότητα και οι ιδιότητες του δικτύου βοηθούν να καταλάβουμε γιατί κάποιοι του αποδίδουν αξία. Δεν αποδεικνύουν ότι η σημερινή τιμή είναι σωστή ούτε ότι στο μέλλον θα αυξηθεί. Το Bitcoin παραμένει ένα περιουσιακό στοιχείο με ουσιαστικούς κινδύνους.